Blog

Jak przygotować firmę produkcyjną na nowe przepisy o jawności wynagrodzeń?

Jak przygotować firmę produkcyjną na nowe przepisy o jawności wynagrodzeń?

W pierwszym artykule na temat wdrażania Dyrektywy (UE) 2023/970 (Klik) przyjrzeliśmy się ogólnym założeniom nadchodzących zmian w prawie pracy. Teraz czas na konkrety. Jak przygotować firmę produkcyjną na obowiązki związane z przejrzystością płacową? Pierwszym i kluczowym krokiem jest przeprowadzenie audytu wewnętrznego systemu wynagrodzeń. Poniżej wyjaśniam, co to dokładnie oznacza i jak taki audyt powinien wyglądać w praktyce.

Dlaczego audyt jest konieczny?

Dyrektywa 2023/970 nakłada na pracodawców szereg nowych obowiązków, których celem jest zapewnienie równości wynagrodzeń kobiet i mężczyzn za tę samą pracę lub pracę o takiej samej wartości. Artykuły 5 i 10 dyrektywy przewidują, że pracownicy muszą mieć dostęp do informacji o kryteriach wynagradzania oraz o poziomach wynagrodzenia – w tym w podziale na płeć. Firmy zatrudniające co najmniej 100 pracowników będą objęte obowiązkiem raportowania luki płacowej.

Z kolei art. 9 ust. 1 wprost przewiduje, że pracodawcy powinni móc przedstawić racjonalne i obiektywne uzasadnienie dla wszelkich różnic w wynagrodzeniach za porównywalną pracę. To oznacza konieczność wcześniejszej weryfikacji systemu wynagrodzeń.

Co powinien zawierać audyt wewnętrzny?

1. Analiza stanowisk i wartości pracy

Stworzenie kompletnego wykazu stanowisk w firmie (produkcja, logistyka, utrzymanie ruchu, administracja).

Opracowanie opisów stanowisk: zakres obowiązków, wymagania kwalifikacyjne, poziom odpowiedzialności, warunki pracy.

Przyporządkowanie stanowisk do grup o porównywalnej wartości pracy – zgodnie z kryteriami określonymi w dyrektywie (art. 4 ust. 2).

2. Analiza struktury wynagrodzeń

Zebranie danych o wszystkich elementach wynagrodzenia: pensja zasadnicza, dodatki, premie, bonusy, świadczenia pozapłacowe.

Podział danych według płci i grup porównywalnych stanowisk.

Obliczenie średnich, median oraz rozpiętości wynagrodzeń.

Wskazanie miejsc, gdzie występują różnice i analiza ich przyczyn.

3. Ocena zgodności z zasadą przejrzystości

Czy system wynagrodzeń opiera się na jasnych, z góry określonych kryteriach?

Czy zasady przyznawania premii, awansów, podwyżek są udokumentowane i stosowane jednolicie?

4. Przygotowanie do udzielania informacji pracownikom

Opracowanie procedury odpowiedzi na pytania pracowników o poziom wynagrodzeń – zgodnie z art. 7 dyrektywy.

Wskazanie osoby odpowiedzialnej za udzielanie informacji.

Zapewnienie bezpieczeństwa danych osobowych i poufności.

5. Ocena gotowości do obowiązków sprawozdawczych

Czy firma zatrudnia co najmniej 100 pracowników (próg sprawozdawczości)?

Czy istnieje system, który pozwoli wygenerować raport o różnicach płacowych?

Czy spółka jest gotowa na sytuację, w której luka płacowa przekroczy 5% i będzie wymagać planu działań naprawczych (art. 10 ust. 5)?

Jak przeprowadzić audyt w praktyce?

Powołanie zespołu projektowego z udziałem działu HR, księgowości, przedstawicieli produkcji oraz prawnika.

Zmapowanie stanowisk i zebranie danych o wynagrodzeniach w poszczególnych działach.

Zanonimizowanie danych – dla obiektywnej analizy i ochrony prywatności.

Obliczenie wskaźników – luka płacowa brutto, rozpiętość wynagrodzeń, wskaźniki awansów.

Sporządzenie raportu audytowego z rekomendacjami działań naprawczych.

Co dalej?

Na podstawie audytu firma może przygotować:

Politykę wynagrodzeń – spójną i przejrzystą, zgodną z zasadą równości.

Procedury rekrutacyjne i awansowe – jednolite, przejrzyste i wolne od dyskryminacji.

Plan działań naprawczych, jeśli występują nierówności.

System odpowiedzi na zapytania pracowników – z gotowymi wzorami informacji.

Podsumowanie

Przejrzystość wynagrodzeń to nie tylko wymóg prawny, ale także inwestycja w zaufanie, stabilność i reputację pracodawcy. Im wcześniej firma produkcyjna przeprowadzi rzetelny audyt, tym większa jej gotowość na zmiany, które zaczną obowiązywać najpóźniej w czerwcu 2026 roku.

Jako radca prawny wspierający firmy produkcyjne od lat, pomagam w przygotowaniu audytów, polityk i procedur zgodnych z Dyrektywą 2023/970.

Masz pytania? Skontaktuj się ze mną – mamy wspólny interes.